“สาธารณรัฐกอทูเล” คืออะไร? การสถาปนาเอกราชของกองกำลังกะเหรี่ยง KTLA มีความเป็นไปได้จริงหรือไม่

wirewag.com – การปรากฏขึ้นของชื่อ “สาธารณรัฐกอทูเล” กลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างมากในช่วงต้นเดือนมกราคม 2569 หลัง กองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเล (Kawthoolei Army – KTLA) ประกาศตั้งรัฐบาลและอ้างการสถาปนารัฐใหม่ในพื้นที่เมืองเมียวดี รัฐกะเหรี่ยง ประเทศเมียนมา ซึ่งอยู่ติดกับชายแดนไทย อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก

คำถามสำคัญคือ การประกาศดังกล่าวมีผลจริงในทางการเมืองและกฎหมายระหว่างประเทศหรือไม่ และ “สาธารณรัฐกอทูเล” จะเกิดขึ้นได้จริงเพียงใด

กองกำลังกะเหรี่ยง KTLA และความหมายของ “รัฐกอทูเล”

การประกาศตั้งรัฐบาลกอทูเล

เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2569 กองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเลได้จัดพิธีเฉลิมฉลองในพื้นที่ที่ตนควบคุม พร้อมประกาศจัดตั้งสิ่งที่เรียกว่า “รัฐบาลกอทูเล” โดยแต่งตั้ง พล.อ.ซอ เนอดา โบ เมียะ เป็นประธานาธิบดี

ผู้นำ KTLA ระบุว่า การประกาศนี้สะท้อนความต้องการของชาวกะเหรี่ยงในการมี เสรีภาพ การปกครองตนเอง และสิทธิในการกำหนดชะตากรรมของตนเอง โดยมองว่าชาวกะเหรี่ยงไม่เคยได้รับสิทธิดังกล่าวอย่างแท้จริง แม้เมียนมาจะได้รับเอกราชมาตั้งแต่ปี 1948

โครงสร้างรัฐบาลที่ประกาศตั้ง

KTLA ได้ประกาศรายชื่อบุคคลในตำแหน่งสำคัญ อาทิ

• ประธานาธิบดี

• รองประธานาธิบดี

• นายกรัฐมนตรี

• รัฐมนตรีกลาโหม

• รัฐมนตรีด้านการคลัง การศึกษา สุขภาพ และทรัพยากรธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม โครงสร้างเหล่านี้ยังคงเป็นเพียงการประกาศเชิงสัญลักษณ์ ไม่มีหลักฐานว่ามีระบบบริหารรัฐจริงในทางปฏิบัติ

“เนอดา เมียะ” คือใคร และ KTLA มีศักยภาพเพียงใด

ประวัติผู้นำ KTLA

พล.อ.ซอ เนอดา โบ เมียะ เป็นบุตรชายของ พล.อ.ซอ โบ เมียะ อดีตผู้นำสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU) เขาเคยดำรงตำแหน่งในองค์กรทหารของ KNU แต่ถูกขับออกในปี 2022 ก่อนจะก่อตั้งกองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเล (KTLA)

กำลังพลและพื้นที่ควบคุม

นักวิชาการด้านเมียนมาประเมินว่า KTLA มีกำลังพลไม่ถึง 200 คน ซึ่งแตกต่างอย่างมากจาก KNU ที่มีกำลังหลักระดับหลายหมื่น นอกจากนี้ พื้นที่ที่ KTLA อ้างว่าควบคุมยังเป็นพื้นที่ทับซ้อนกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ทำให้ไม่สามารถยืนยันอำนาจควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จได้

รัฐที่ไม่ได้รับการยอมรับในทางกฎหมายระหว่างประเทศ

ขาดการรับรองจากรัฐอื่น

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศชี้ว่า การสถาปนารัฐใหม่จะมีผลจริงได้ ต้องได้รับการ ยอมรับจากรัฐอื่น และสามารถดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศได้ แต่ในกรณีของ “สาธารณรัฐกอทูเล” ยังไม่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลเมียนมา ประเทศเพื่อนบ้าน หรือประชาคมโลก

สิทธิในการกำหนดเจตจำนงกับข้อจำกัด

แม้หลักการ สิทธิในการกำหนดเจตจำนงด้วยตนเอง (Self-determination) จะเปิดทางให้ประชาชนสามารถกำหนดอนาคตทางการเมืองของตนเองได้ แต่กฎหมายระหว่างประเทศก็ยังกำหนดเงื่อนไขสำคัญว่า ต้องไม่ละเมิดบูรณภาพแห่งดินแดนของรัฐอธิปไตยเดิม

เป้าหมายที่แท้จริงของการประกาศ “สาธารณรัฐกอทูเล”

กลยุทธ์ประชาสัมพันธ์และระดมทุน

นักวิชาการหลายคนมองว่า การประกาศตั้งรัฐใหม่ของ KTLA เป็น กลยุทธ์ทางการสื่อสาร มากกว่าความพยายามสร้างรัฐจริง เป้าหมายสำคัญคือการสร้างภาพลักษณ์ว่าเป็นขบวนการต่อสู้เพื่อเสรีภาพของชาวกะเหรี่ยง ซึ่งช่วยดึงดูดความสนใจจากนานาชาติและผู้สนับสนุนทางการเงิน

เปรียบเทียบกับ KNU

เมื่อเทียบกับ KNU ซึ่งต่อสู้มาเป็นเวลาหลายสิบปีแต่ไม่เคยประกาศสถาปนารัฐอย่างเป็นทางการ การเคลื่อนไหวของ KTLA จึงถูกมองว่าเป็นการ “สร้างเรื่องเล่า” ที่ชัดเจนและดึงอารมณ์ผู้รับสารได้ดีกว่า

คำบรรยายภาพ,แถลงการณ์ของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU)

ปฏิกิริยาของ KNU ต่อ “รัฐบาลกอทูเล”

แถลงการณ์ปฏิเสธอย่างชัดเจน

สหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU) ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับรัฐบาลกอทูเล และมองว่าการกระทำของ KTLA เป็นการใช้ชื่อ “กอทูเล” อย่างไม่เหมาะสม พร้อมระบุว่าการเคลื่อนไหวดังกล่าวขาดอุดมการณ์และไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในพื้นที่

จุดยืนของ KNU ในอนาคต

KNU ย้ำว่าจุดมุ่งหมายของตนคือการสร้าง รัฐกอทูเลในกรอบสหพันธรัฐประชาธิปไตย ผ่านกระบวนการทางการเมืองแบบ “สหพันธรัฐจากล่างขึ้นบน” ไม่ใช่การประกาศเอกราชฝ่ายเดียว

สาธารณรัฐกอทูเล” จะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่

สามอุปสรรคสำคัญ

ผู้เชี่ยวชาญสรุปว่า การก่อตั้ง “สาธารณรัฐกอทูเล” แทบเป็นไปไม่ได้ ด้วยเหตุผลหลัก 3 ประการ ได้แก่

1. ขาดพื้นที่ควบคุมที่ชัดเจน

2. ไม่ได้รับการยอมรับจากรัฐข้างเคียงและนานาชาติ

3. ขาดศักยภาพทางทหารในการรักษาอธิปไตยของพื้นที่

บทสรุป

แม้การประกาศสถาปนา “สาธารณรัฐกอทูเล” จะไม่มีผลในทางกฎหมายหรือการเมืองระหว่างประเทศ แต่ก็สะท้อนพลวัตใหม่ของความขัดแย้งชาติพันธุ์ในเมียนมา และชี้ให้เห็นว่าการสื่อสารและการสร้างภาพลักษณ์มีบทบาทสำคัญไม่แพ้อำนาจทางทหารในโลกการเมืองร่วมสมัย

แหล่งที่มา :  www.bbc.com