เหตุผลใดจีนจึงสนับสนุนการเลือกตั้งเมียนมา แม้ถูกมองว่าเป็น “การจัดฉาก”

https://wirewag.com/ – การเลือกตั้งเมียนมา การเลือกตั้งที่จัดขึ้นโดยรัฐบาลทหารเมียนมาในช่วงปลายปี 2025 ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากชาติตะวันตกว่าเป็นเพียง “การจัดฉากทางการเมือง” เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับระบอบทหาร ทว่าท่ามกลางเสียงคัดค้านเหล่านั้น จีนกลับกลายเป็นประเทศที่แสดงบทบาทสนับสนุนการเลือกตั้งอย่างเปิดเผยและชัดเจนที่สุด คำถามสำคัญคือ เหตุใดปักกิ่งจึงเลือกยืนอยู่ข้างการเลือกตั้งที่นานาชาติส่วนใหญ่ไม่ยอมรับ

จีนกับบทบาทผู้สนับสนุนรัฐบาลทหารเมียนมา

การทูตเชิงรุกก่อนการเลือกตั้ง

ก่อนการเลือกตั้งเพียงไม่นาน จีนได้ส่งสัญญาณสนับสนุนอย่างเป็นทางการผ่านการเคลื่อนไหวของนักการทูตระดับสูง เอกอัครราชทูตจีนประจำเมียนมาได้พบกับประธานคณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งสหภาพ (UEC) และผู้นำพรรคการเมืองที่จดทะเบียนกับรัฐบาลทหาร โดยเน้นย้ำว่าการเลือกตั้งควรเป็นไปอย่าง “เสรีและยุติธรรม”

แม้คำกล่าวดังกล่าวจะขัดแย้งกับการประเมินของชาติตะวันตก แต่สำหรับจีน การแสดงบทบาทเช่นนี้สะท้อนถึงการยอมรับกระบวนการเลือกตั้งในฐานะ “กลไกทางการเมือง” ที่สามารถสร้างเสถียรภาพให้ประเทศเพื่อนบ้านได้

เสถียรภาพชายแดน คือผลประโยชน์อันดับหนึ่งของจีน

บทเรียนจากยุทธการ 1027

ในปี 2024 เมียนมาเผชิญการโจมตีครั้งใหญ่จากกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธในยุทธการที่เรียกว่า “1027” ซึ่งส่งผลให้กองทัพเมียนมาสูญเสียพื้นที่ยุทธศาสตร์จำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณชายแดนติดจีน เหตุการณ์นี้กระทบโดยตรงต่อความมั่นคงและการค้าชายแดนของจีน

นักวิเคราะห์จำนวนมากชี้ว่า หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว จีนหันมาให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูเสถียรภาพอย่างเร่งด่วน และมองว่าการเลือกตั้งทั่วประเทศเป็นเครื่องมือหนึ่งในการควบคุมสถานการณ์และลดความไม่แน่นอนทางการเมือง

อิทธิพลของจีนต่อกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธ

“ไม้แข็ง-ไม้อ่อน” ในการทูตภูมิภาค

จีนมีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธหลายกลุ่มตามแนวชายแดนเมียนมา เนื่องจากกลุ่มเหล่านี้พึ่งพาจีนทั้งด้านเศรษฐกิจและยุทธภัณฑ์ นักวิเคราะห์บางรายมองว่า จีนใช้กลยุทธ์ “ไม้แข็ง-ไม้อ่อน” คือสนับสนุนแรงกดดันทางทหารในบางช่วง และหันมาไกล่เกลี่ยเมื่อสถานการณ์เริ่มกระทบผลประโยชน์ของตนเอง

แรงกดดันจากจีนทำให้กลุ่มติดอาวุธบางกลุ่มชะลอหรือยุติปฏิบัติการ ส่งผลให้รัฐบาลทหารสามารถยึดคืนพื้นที่สำคัญได้โดยไม่ต้องใช้กำลังมากนัก

ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ: หัวใจของการตัดสินใจ

โครงการ BRI และท่าเรือน้ำลึกเจ้าก์ผิว

จีนมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจขนาดใหญ่ในเมียนมา โดยเฉพาะโครงการภายใต้แผน “หนึ่งแถบ หนึ่งเส้นทาง” (BRI) เช่น ท่าเรือน้ำลึกเจ้าก์ผิว และระเบียงเศรษฐกิจจีน–เมียนมา โครงการเหล่านี้ต้องอาศัยเสถียรภาพทางการเมืองในระยะยาว

การสู้รบและความไม่แน่นอนทางการเมืองทำให้โครงการหลายแห่งล่าช้า ส่งผลกระทบโดยตรงต่อยุทธศาสตร์ของจีน การสนับสนุนการเลือกตั้งจึงเป็นความพยายามผลักดันให้เมียนมากลับเข้าสู่ภาวะที่ “คาดการณ์ได้”

เหตุใดจีนไม่ไว้วางใจฝ่ายค้านเมียนมา

ความระแวงต่อ NLD และประชาธิปไตยแบบตะวันตก

แม้พรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (NLD) จะได้รับการสนับสนุนจากประชาชนจำนวนมาก แต่จีนไม่เคยไว้วางใจพรรคนี้อย่างเต็มที่ เนื่องจากรัฐบาล NLD ในอดีตเคยทบทวนหรือชะลอโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่จีนสนับสนุน

ในมุมมองของปักกิ่ง รัฐบาลที่มีฐานอำนาจจากกองทัพแม้จะถูกวิจารณ์ แต่กลับมีความต่อเนื่องทางนโยบายและปกป้องผลประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์ได้ดีกว่า

การเลือกตั้งในฐานะ “ทางออกเชิงควบคุม”

การสร้างระบบกึ่งพลเรือน

นักวิเคราะห์มองว่าจีนไม่ได้ต้องการประชาธิปไตยเต็มรูปแบบในเมียนมา แต่ต้องการระบบการเมืองกึ่งพลเรือนที่กองทัพยังคงอำนาจอยู่เบื้องหลัง ผ่านรัฐธรรมนูญและโครงสร้างรัฐสภา

การเลือกตั้งเปิดโอกาสให้กองทัพสร้างภาพของการเปลี่ยนผ่าน ขณะเดียวกันก็ยังควบคุมอำนาจได้อย่างมั่นคง ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของจีนที่ให้ความสำคัญกับเสถียรภาพ การควบคุม และความคาดการณ์ได้ มากกว่าความชอบธรรมเชิงประชาธิปไตย

บทสรุป: จีนเลือกเสถียรภาพเหนือประชาธิปไตย

ในสายตาของจีน การเลือกตั้งเมียนมาอาจไม่สมบูรณ์แบบ แต่เป็น “ทางเลือกที่ดีที่สุด” ในสถานการณ์ปัจจุบัน เพื่อปกป้องผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ความมั่นคงชายแดน และอิทธิพลในภูมิภาค

แม้จะถูกวิจารณ์ว่าเป็นการสนับสนุนการเลือกตั้งที่ถูกจัดฉาก แต่สำหรับปักกิ่ง ความต่อเนื่องและการควบคุมสถานการณ์สำคัญกว่าความชอบธรรมทางการเมือง และนี่คือเหตุผลที่จีนยังคงยืนอยู่ข้างการเลือกตั้งเมียนมาอย่างไม่ลังเล การเลือกตั้งเมียนมา

แหล่งที่มา : www.bbc.com