กรมศิลป์ เผยแบบร่างพระโกศจันทน์ยอดมหามงกุฎ ทรงแปดเหลี่ยม สลักพระนามาภิไธย ส.ก.

พิธีรับมอบไม้จันทน์หอมเพื่อจัดสร้างพระโกศจันทน์

wirewag.com – พระโกศจันทน์ยอดมหามงกุฎ สลักพระนามาภิไธย ส.ก. เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2568 เวลา 14.45 น. ที่สำนักช่างสิบหมู่ จังหวัดนครปฐม กรมศิลปากร จัดพิธีรับมอบไม้จันทน์หอมจำนวน 20 ต้น เพื่อนำไปจัดสร้าง พระโกศจันทน์ และ พระหีบจันทน์ สำหรับใช้ใน พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ไม้จันทน์หอมดังกล่าวมาจาก อุทยานแห่งชาติกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งได้ดำเนินการตัดและแปรรูปเรียบร้อยแล้ว โดยไม้ท่อนมีจำนวน 130 ท่อน และไม้แผ่นจำนวน 1,000 แผ่น คุณภาพไม้มีความละเอียด มีกลิ่นหอม เหมาะสมต่อการนำไปจัดสร้างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์

ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและการพระราชวินิจฉัยแบบร่าง

พิธีรับมอบไม้จันทน์หอมมี นายสุชาติ ชมกลิ่น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานในการส่งมอบให้กับ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม โดยมี นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร พร้อมเจ้าหน้าที่ในสังกัดร่วมพิธี พระโกศจันทน์ยอดมหามงกุฎ สลักพระนามาภิไธย ส.ก.

น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ กล่าวว่า การจัดสร้างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์เป็นการดำเนินงานร่วมมือกันตามแบบแผนโบราณราชประเพณี เพื่อความสมพระเกียรติยศของสมเด็จพระพันปีหลวง

กรมศิลปากรได้จัดทำ แบบร่างพระโกศจันทน์ และ พระหีบจันทน์ ทูลเกล้าฯ ถวายแด่ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งทรงมีพระราชวินิจฉัยเรียบร้อยแล้ว

ลักษณะและการออกแบบพระโกศจันทน์

พระโกศจันทน์ถูกออกแบบเป็น ยอดมหามงกุฎทรงแปดเหลี่ยม ประดับลายพุ่มเข้าบิณฑ์และก้านแย่งหงสุ์ลีลา บนฝายอดมงกุฎฉลุไม้จันทน์แกมทองคำเปลว มี ปีกแมลงทับทิมทอง ประดับบางแห่งของลายตามสมควร

ฝายอดมงกุฎปลายปลีประดับพุ่มเข้าบิณฑ์ ชั้นเกี้ยวปักดอกไม้ไหวและดอกไม้ทิศ ส่วนจงกลพระโกศทำเป็นกลีบบัวลายใบเทศ ประดิษฐานรูป เทพยดา จำหลักด้วยไม้จันทน์และปิดทองคำเปลวระหว่างกลีบ

พระโกศประดิษฐานบน หีบพระบรมศพย่อมุมไทยสิบสอง ตรงกลางสลัก อักษรพระนามาภิไธย ส.ก. บนฝาบัวถลาพระหีบปักดอกไม้ไหว รอบพระโกศประดับพุ่มช่อมยุรฉัตรใหญ่ด้านซ้าย–ขวา

กระบวนการจัดสร้างและการมีส่วนร่วมของช่าง

การจัดสร้างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์ต้องใช้ ช่างหลายประเภท ทำงานร่วมกัน ได้แก่

• ช่างโลหะ จัดสร้างโครงโลหะ

• ช่างไม้ประณีต แปรรูปไม้จันทน์และฉลุลวดลาย

• ช่างโกรกฉลุ โกรกและฉลุลายตามแบบ

• ช่างประดับลาย ประดับดอกไม้และองค์ประกอบสำเร็จแล้วเข้ากับโครงพระโกศ

แต่ละขั้นตอนต้องใช้ความประณีตและพิถีพิถันสูง คาดว่าการดำเนินงานจะแล้วเสร็จภายใน เดือนกันยายน 2569

หลังการสร้างองค์ประกอบหลัก จะมีการบันทึกองค์ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการจัดสร้าง ตั้งแต่การจัดหาไม้จันทน์หอม พิธีบวงสรวง การตัดไม้ จนถึงการประกอบและตกแต่งพระโกศจันทน์ เพื่อเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์และสืบทอดองค์ความรู้สู่ช่างรุ่นต่อไป

ความสำคัญของพระโกศจันทน์และพระราชพิธี

พระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์เป็น สัญลักษณ์ของความอาลัยและความเคารพสูงสุด ต่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ การออกแบบและจัดสร้างอย่างประณีตตามแบบโบราณราชประเพณีสะท้อนถึงความละเอียดอ่อนของศิลปกรรมไทย และความร่วมมือระหว่างหน่วยงานของรัฐ

พระโกศจันทน์ประดับด้วยรูปเทพยดาและราชหงส์ แสดงถึงความศักดิ์สิทธิ์และความสง่างามของพระราชพิธี การจัดสร้างพระโกศจันทน์ครั้งนี้ถือเป็น มรดกทางวัฒนธรรมและศิลปกรรมไทย ที่มีคุณค่าต่อชนรุ่นหลัง

สรุป

การจัดสร้างพระโกศจันทน์ยอดมหามงกุฎทรงแปดเหลี่ยม สลัก พระนามาภิไธย ส.ก. โดยใช้ไม้จันทน์หอมชั้นสูง เป็นการสืบสานศิลปกรรมไทย และสะท้อนถึงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่างๆ รวมถึงการมีส่วนร่วมของช่างฝีมือ เพื่อถวายความอาลัยแด่สมเด็จพระพันปีหลวง พร้อมบันทึกองค์ความรู้สำหรับอนุชนรุ่นหลัง

แหล่งที่มา : www.khaosod.co.th