วิธีป้องกัน “ลิ่มเลือดอุดตัน” ที่ง่ายที่สุด แค่เขย่งเท้า ลดเสี่ยงโรคหัวใจ–สโตรก ได้ผลดีกว่าการเดิน
wirewag.com – วิธีป้องกันลิ่มเลือดอุดตันด้วยการเขย่งเท้า, ลิ่มเลือดอุดตันเป็นหนึ่งในภัยเงียบที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่สามารถนำไปสู่โรคร้ายแรงอย่าง โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง (สโตรก) และภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด ซึ่งอาจอันตรายถึงชีวิตได้ ข่าวดีคือ การป้องกันลิ่มเลือดอุดตันไม่จำเป็นต้องพึ่งการออกกำลังกายหนักหรือใช้อุปกรณ์ราคาแพงเสมอไป เพราะมีท่าบริหารง่ายๆ ที่แพทย์หลายคนแนะนำ และทำได้ทุกที่ นั่นคือ การ “เขย่งเท้า”
เขย่งเท้า ท่าบริหารเล็กๆ แต่ป้องกันลิ่มเลือดอุดตันได้จริง
การเขย่งเท้า หรือในทางการแพทย์เรียกว่า Ankle Pump Exercise เป็นการเคลื่อนไหวที่ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด โดยเฉพาะเลือดดำจากขากลับสู่หัวใจ กล้ามเนื้อน่องจะทำหน้าที่เสมือน “ปั๊มเลือดตามธรรมชาติ” หากกล้ามเนื้อส่วนนี้ได้ขยับบ่อยๆ เลือดจะไหลเวียนได้ดี ลดการคั่งค้าง และลดโอกาสเกิดลิ่มเลือดอุดตันอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีป้องกันลิ่มเลือดอุดตันด้วยการเขย่งเท้า
ทำไมการนั่งนานๆ ถึงเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน
ในชีวิตประจำวัน คนทำงานออฟฟิศ ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ต้องนั่งรถ เดินทางไกล มักอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน กล้ามเนื้อขาแทบไม่ได้ขยับ ส่งผลให้เลือดไหลช้าลง หากปล่อยไว้นาน เลือดอาจจับตัวเป็นลิ่ม และในบางกรณีลิ่มเลือดอาจหลุดไปอุดตันที่ปอดหรือสมอง ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายมาก
การเขย่งเท้าเพียงไม่กี่นาทีต่อครั้ง ช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อน่องให้หดและคลายตัว สร้างแรงดันให้เลือดไหลกลับหัวใจได้ดีขึ้น จึงถือเป็นวิธีป้องกันลิ่มเลือดอุดตันที่ง่าย แต่ได้ผลดีมาก
6 ประโยชน์ของการเขย่งเท้า ที่มากกว่าแค่ป้องกันลิ่มเลือด
นอกจากช่วยลดความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันแล้ว การเขย่งเท้าเป็นประจำยังส่งผลดีต่อสุขภาพในหลายด้าน ดังนี้
1. ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด
งานวิจัยพบว่า การขยับข้อเท้าและน่องขณะนั่ง สามารถเพิ่มการเผาผลาญพลังงาน ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดได้ดี เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีภาวะเบาหวานหรือไขมันในเลือดสูง
2. ลดความเสี่ยงกระดูกพรุน
แรงกดและการเคลื่อนไหวจากการเขย่งเท้าช่วยกระตุ้นการสร้างมวลกระดูก ทำให้กระดูกแข็งแรงขึ้น โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
3. เสริมการทรงตัว ป้องกันการหกล้ม
การเขย่งเท้าช่วยเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อน่องและเอ็นรอบข้อเท้า ลดความเสี่ยงข้อเท้าพลิก และช่วยให้การทรงตัวดีขึ้น
4. บรรเทาอาการปวดหลังและเมื่อยล้า
เมื่อเลือดไหลเวียนดี กล้ามเนื้อจะได้รับออกซิเจนมากขึ้น ช่วยลดอาการปวดหลัง ปวดเอว และความเมื่อยล้าจากการนั่งหรือยืนนาน
5. ช่วยให้นอนหลับดีขึ้น
การเคลื่อนไหวเบาๆ อย่างการเขย่งเท้า ช่วยผ่อนคลายระบบประสาท ลดความตึงเครียด ส่งผลให้นอนหลับได้ลึกและมีคุณภาพมากขึ้น
6. ลดอาการเส้นเลือดขอด
การปั๊มเลือดจากขากลับสู่หัวใจ ช่วยลดการคั่งของเลือดบริเวณขา จึงช่วยบรรเทาและป้องกันเส้นเลือดขอดได้ในระดับหนึ่ง
4 ท่าเขย่งเท้าที่ถูกต้อง ทำได้ทุกที่ ทุกเวลา
ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่บ้าน ที่ทำงาน หรือแม้แต่บนเตียง ก็สามารถเลือกท่าเขย่งเท้าที่เหมาะกับตัวเองได้
ท่ายืนเขย่ง
ยืนตัวตรง ใช้ปลายเท้าจิกพื้น ค่อยๆ ยกส้นเท้าขึ้นให้สูงที่สุด จากนั้นวางส้นเท้าลงเบาๆ ทำซ้ำ 15–20 ครั้ง ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดได้ดีมาก
ท่านั่งเขย่ง
เหมาะสำหรับคนทำงานออฟฟิศ นั่งหลังตรง วางเท้าราบกับพื้น กระดกปลายเท้าขึ้นค้างไว้ 3 วินาที แล้วกดลงค้างไว้ 3 วินาที ควรทำทุก 30–45 นาที
ท่านอนกระดกเท้า
สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ที่เคลื่อนไหวลำบาก ให้นอนหงาย เหยียดขาตรง กระดกปลายเท้าขึ้น–ลงช้าๆ ช่วยป้องกันตะคริวและลิ่มเลือดได้ดี
ท่าเขย่งพร้อมแกว่งแขน
ยืนแยกเท้ากว้างเท่าช่วงไหล่ เขย่งเท้าพร้อมแกว่งแขนไปด้านหลัง และแหงนคอเล็กน้อย ช่วยยืดกล้ามเนื้อทั้งตัว ลดอาการปวดคอ บ่า ไหล่
ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ
แม้การเขย่งเท้าจะปลอดภัยและทำได้ง่าย แต่ผู้ที่มีปัญหาการทรงตัว ข้อเท้าบาดเจ็บเฉียบพลัน หรือผู้ที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในระยะรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มทำ เพื่อความปลอดภัย
สรุป: ท่าบริหารง่ายๆ แต่ปกป้องชีวิตได้
การเขย่งเท้าเป็นวิธีป้องกันลิ่มเลือดอุดตันที่ง่ายที่สุด ใช้เวลาไม่นาน ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ และทำได้ทุกที่ หากทำเป็นประจำ จะช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและสโตรกได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่าปล่อยให้ความไม่มีเวลา กลายเป็นข้ออ้างที่ทำให้สุขภาพต้องเสี่ยง เพราะบางครั้ง แค่ขยับเท้าเล็กน้อย ก็อาจช่วยปกป้องชีวิตคุณได้ในระยะยาว
แหล่งที่มา : www.sanook.com
